Zuivel die smaakt als vroeger: naar melk van een met gras grootgebracht koetje

8 juli 2019

Melk, karnemelk en boter betrekken we in Villa Augustus van De Zuivelboerderij in Molenaarsgraaf, midden in de uitgestrekte, groene Alblasserwaard. De 95 koeien in de veestapel van Ad en Marjolein Brandwijk zijn er de leveranciers van. Met compagnon Wim van der Stelt verwerkt Ad de dagopbrengsten in de eigen zuivelmakerij op het erf. Reclame voor hun producten hoeft het drietal niet te maken, ze verkopen zichzelf. Wim: 'Als je onze melk eenmaal hebt geproefd, wil je nooit anders meer.'

De hypermoderne zuivelmakerij werd pas geïnstalleerd in 2017, maar hij staat op een plek waarop Ads verre voorouders al in de zeventiende eeuw boerden. Nog steeds beschikt de familie Brandwijk over veel grasland in de directe omgeving. Daarvan is zo'n 80 ha. in gebruik bij Ad en Marjolein. Aan het natuurbeheer in hun weiden besteden ze net zo veel aandacht als aan het welzijn van de Holsteiner-koeien die er grazen.


Geen grutto of tureluur hoeft voor haar nest te vrezen, omdat Ad standaard pas gaat maaien wanneer dat uit is gekomen. Bovendien doorzoekt een vrijwilliger elk broedseizoen de percelen nog eens extra op de aanwezigheid van eieren en vogels. Met de biodiversiteit van de flora in de weilanden zit het, dankzij de afwezigheid van onkruidbestrijdingsmiddelen, ook wel snor. Er groeien allerlei soorten veldbloemen langs de in totaal 19 kilometer slootkant die Ad onderhoudt. 

'Het is een emotioneel dingetje'

Ook de koeien zelf hebben het met de Brandwijks getroffen. Ad: 'Ze blijven van jongs af aan tot op hoge leeftijd bij ons. Ik kan nou eenmaal moeilijk afstand van een dier doen, het is een emotioneel dingetje. Van slachten hou ik niet, dus ik heb veel geduld als er wat mis is met een koe van me. De veearts is duur, maar ik heb het er voor over. Een wat oudere koe die gezond blijft, geeft daarbij ook melk met hogere vet- en eiwitgehaltes. Dat vinden zuivelliefhebbers nog lekkerder.'

Zijn eiwitten haalde de vaderlandse koe jarenlang ook uit geïmporteerd krachtvoer waarin soja was verwerkt. Mede als gevolg strenge regelgeving in de landbouwsector is Ad intussen overgeschakeld op alternatieve voedingsstoffen zoals tarwe, raap- en koolzaad, die wél duurzaam en lokaal kunnen worden geteeld. Ad koopt het voer van collega's in de Hoeksche Waard. De snijmais voor zijn veestapel verbouwt hij in de Alblasserwaard zelf.

Al die zorgzaamheid betaalt zich uit in de zuivelmakerij, die hij als een apart bedrijf met zakenpartner Wim van der Stelt heeft opgezet. De volle melk, boerenkarnemelk, yoghurt en roomboter die ze er onder andere onder de merknaam 'Streek' produceren, vinden hun weg naar regionale supermarktketens, restaurants en gespecialiseerde koffiezaken, en naar particulieren. In beperkte mate kan bij Ad en Marjolein namelijk ook aan de deur gekocht.

'Waarom zit er zetmeel in de yoghurt?'

Vooral Turkse en Marokkaanse Nederlanders hebben er graag een ritje naar De Zuivelboerderij voor over. Wim: 'Die bevolkingsgroepen hechten traditioneel veel belang aan de best mogelijke kwaliteit van hun eten. Ze nemen de moeite om er verschillende adresjes voor af te gaan.' Een fijnproever is ook Waseem, de uit Pakistan gevluchte statushouder die al jaren bij Ad als hulp in dienst is. Wim: 'We testen hier ook wel eens zuivelproducten uit de industrie om smaken te vergelijken. Nou, die hoef je uiteraard echt geen koffiemelk met een daarin een gelatine van varkenshuid voor te zetten. Hij snapt al helemaal niet dat je zoiets aan mensen durft voor te zetten.'

Tegelijkertijd wordt de boerenzuivel stukje bij beetje ook door nieuwe kritische consumenten herontdekt. Ad: 'Steeds meer mensen verbazen zich terecht zich over alle toevoegingen die op fabrieksverpakkingen van melk en yoghurt staan vermeld. Tja, waarom zit er zetmeel in je yoghurt? Om te maskeren dat die yoghurt met water wordt aangelengd om hem goedkoper te kunnen produceren. Met zetmeel krijgt ie weer wat van zijn oorspronkelijke dikte.' Wim: 'Het draait alleen maar om winstoptimalisatie. Heel de wereld gaat kapot aan verdienmodellen.'

'Mooier kan je het als zuivelbereider niet wensen'

Ze zijn pure melkverwerkers op De Zuivelboerderij, geen husselaars van ingrediënten, willen Ad, Marjolein en Wim maar zeggen. Ad: 'Gewoon: de smaak van het koetje dat hier is grootgebracht met gras.' Wim: 'En wie het proeft, herkent de echte zuivel. We draaien uitstekende cijfers, maar eer van je werk heb je als klanten van een supermarkt je met een persoonlijk briefje complimenteren met wat je aan het doen bent. "De melk smaakt weer net als vroeger", lees je dan. Mooier kan je het als zuivelbereider niet wensen.'

Marjolein Brandwijk organiseert rondleidingen en highteas voor gezelschappen op De Zuivelboerderij. Meer informatie onder andere hierover vind je op: dezuivelboerderij.nl



  






  • Ad en Marjolein Brandwijk

    Ad en Marjolein Brandwijk

  • Wim van der Stelt in de zuivelmakerij

    Wim van der Stelt in de zuivelmakerij

  • In de zuivelmakerij

    In de zuivelmakerij

  • Een liefhebberij van Ad: het verzamelen van oldtimer-tractoren

    Een liefhebberij van Ad: het verzamelen van oldtimer-tractoren